ن.والقلم و ما يسطرون - کمرويي و نقش منفي آن در فرايند ياددهي- يادگيري

کمرويي و نقش منفي آن در فرايند ياددهي- يادگيري

تاريخچه استفاده از کلمه کمرويي
فرهنگ لغت انگليسي آكسفورد مي گويد كه اولين استفاده ي ثبت شده از اين لغت در يك شعر آنگلوساكسون بوده است كه حدود هزار سال بعد از ميلاد مسيح سروده شده است . در آن شعر معني اين لغت " به سهولت ترسانده شده " است. " كمروبودن " نشانگر صفت فردي است كه " به خاطر ترسويي ، احتياط كاري و بي اطميناني ، نزديك شدن به او مشكل است . " فرد كمرو" هشيارانه از مواجهه با افراد يا چيزهايي مشخص يا انجام كاري همراه آنان بيزار است. " در گفتار يا كردار خود ملاحظه كار است ، از ابراز وجود بيزار است و به طور محسوسي ترسو است. ممكن است فرد كمرو " كناره گير يا بي اعتماد باشد و يا شخصيتي پرسش انگيز ، بي اعتماد و مشكوك داشته باشد." فرهنگ لغت" و بستر"كمرويي را به عنوان " ناراحت بودن در حضور ديگران " تعريف مي كند.
كمرويي در ميان دانش آموزان خردسال شايعتر از بزرگسالان است . بسياري از بزرگسالاني كه خود را غير كمرو مي بينند با برنامه ريزي ، بر كمرويي دوران كودكي خود غلبه كرده اند ، معهذا تحقيق ما مؤكداً اين باور را كه كمرويي فقط عارضه ي دوران كودكي است ، رد مي كند. ممكن است اين پديده در ميان كودكان آشكارتر باشد ، زيرا آنان عموماً نسبت به بزرگسالان در معرض بررسي دقيق تر روزانه اعمالشان قرار دارند. اما كمرويي در ميان بخش قابل ملاحظه اي از جمعيت بزرگسالان ادامه مي يابد.
کمرويي از ديدگاه بين فرهنگي
کمرويي پديده ي گسترده و متنوعي است که نزد افراد، خانواده ها، جوامع و فرهنگ هاي مختلف معاني متفاوتي دارد. کودک يا نوجواني ممکن است از نظر روان شناسي اجتماعي فردي کمرو باشد، اما از نظر خانواده يا مدرسه به عنوان يک کودک يا نوجوان مؤدب و متين تلقي گردد. به عبارت ديگر بعضي ها افراد کمرو را انسان هايي ساکت، مؤدب و محترم مي دانند و تصور مي کنند که اين قبيل افراد، شهروندان سالم و بي آزاري هستند و برخي نيز افراد کمرو را انسان هايي مطيع، حرف گوش کن، مستعد و مقبول اجتماع مي دانند. بعضي نيز کمرويي را براي دختران امري عادي و صفتي مثبت تلقي مي کنند و آن را براي پسرها يک ويژگي يا منش ناپسند مي دانند، در حالي که کمرويي همان گونه که قبلاً اشاره شد، يک معلوليت اجتماعي و مانع رشد مطلوب شخصيت است و براي هر دو جنس امري است نامطلوب و نابهنجار. برخي ديگر، کمرويي را در افراد، بخصوص نزد دختران مترادف باحيا و عفت مي دانند و آن را تأييد، تمجيد و تشويق مي کنند؛ در حالي که «حيا» يکي از برجسته ترين صفات انسان هاي متعالي بوده، شاخص ايمان و بيانگر رشد مطلوب شخصيت است. به بيان ديگر قدرت خويشتن داري امري است ارادي و ارزشمند و برعکس کمرويي پديده اي کاملاً غير ارادي، ناخوشايند و حکايتگر ناتواني و معلوليت اجتماعي است. پديده ي کمرويي در کشورهاي مختلف و از ديدگاه مطالعات بين فرهنگي، حاکميت نظام هاي ارزشي متفاوت و غالب بودن بعضي از اهداف خاص تربيتي در خانه و مدرسه نيز بسيار مهم و قابل توجه است. در بسياري از جوامع غربي که کارگزاران آنها به طور مستقيم و غيرمستقيم مشوق و مروج رقابت هاي گسترده، فزون خواهي هاي فردي، آزادي هاي فوق العاده ي شخصي و سلطه طلبي و لجام گسيختگي فرهنگي هستند، به لحاظ شايع بودن همين انديشه ي خودمحوري، برتري جويي، منفعت طلبي و پرخاشگري در خانواده و کلاس و مدرسه درصد افراد مبتلا به کمرويي فوق العاده کمتر از جوامعي است که کودکان و نوجوانان را به سختکوشي و تلاش، قناعت و سازگاري و تواضع تشويق مي کنند. اما در کشورهايي که مردم عمدتاً با تبعيت پذيري محض و شخصيت انفعالي زندگي مي کنند، حکومت هاي ديکتاتورمنش، آزادي هاي مشروع فردي و اجتماعي را کاملاً محدود مي کنند، فرصت تقويت احساس خودپنداري و رشد مطلوب شخصيت افراد فراهم نمي شود و زمينه ي پديدآيي رفتارهاي پرخاشگرانه، کمرويي و اجتماع گريزي بيشتر مشاهده مي گردد. بر همين اساس در جوامع کمونيستي، کمرويي در ميان اقشار مختلف جمعيت به مراتب بيش از جوامع ديگر است. انتظار اين است که در جوامع اسلامي با توجه به ارزش هاي والاي قرآني و وظايف و تکاليف شرعي فردي و گروهي، ضرورت پذيرش مسئوليت هاي اجتماعي و اتصاف به فضيلت هاي اخلاقي، کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به دور از افراط و تفريط، در تربيت اجتماعي رشدي متعادل و متوازن داشته باشد و افراد، با تجلي شجاعت اخلاقي در گفتار و رفتار ايشان از کمرويي، جسارت و پرخاشگري برکنار باشند. بدون ترديد مسلمانان کمرو نمي توانند در انجام بعضي از وظايف و مسئوليت هاي اجتماعي خود موفق باشند. في المثل خمير مايه ي ايفاي وظيفه ي مهم امر به معروف و نهي از منکر برخورداري از شجاعت اخلاقي و مهارت برقراري ارتباط اجتماعي متقابل، مؤثر و مفيد است.

کمرويي و تاثير آن در فرايند ياد گيري زبان دوم

کمرويي اغلب درست تفسير نشده است ، زيرا کمرويي فقط يک هيجان نيست بلکه ترکيبي از ترس ، تنش ، نگراني و خجالت است . بچه هاي کمرو با عدم اعتماد به نفس و شرمندگي خود را نشان مي دهند و اين مورد ،‌بخصوص در مواقعي مشاهده مي شود که در مرکز توجه جمع يا در محيطي جديد قرار مي گيرند . تغيير محيط و فشارهاي تحصيلي نيز از عواملي اند که رفتار چنين دانش آ موزاني را تشديد مي کنند . علايم کمرويي شامل بيزاري از نگاه خيره ، آ هنگ ملايم صدا و گفتار مردد يا همراه با ترس و لرز است .
وراثت ، فرهنگ و محيط هر يک مي تواند نقش مهمي در کمرويي يک دانش آموز داشته باشد . اگر خانواده فرد تمايل به انزوا و کناره گيري از ديگران داشته باشد ، اين احتمال وجود دارد که بچه ها نيز افرادي خود دار باشند ، يعني به راحتي احساسات دروني خود را ابراز نکنند . علاوه بر اين ، اگر بزرگسالاني که در زندگي بک بچه وجود دارند ، دائما به جاي او حرف بزنند يا به او خود مختاري و استقلال اندکي بدهند ، ممکن است موجب کمرويي وي گردند . مشکلي که يک دانش آ موز شديدا کمرو دارد اين است که ممکن است توسط ساير همسالان ، شخصي داراي رفتار غير دوستانه و بي علاقه به ارتباط با ديگران در نظر گرفته شود . بچه ها ممکن است از بازي کردن با يک بچه خجالتي خود داري کنند و در نتيجه رشد اجتماعي آن بچه دچار اختلال شده ، احتمال اين که که کمبود عزت نفس دچار شود ، افزايش پيدا مي کند . کمبود مهارت هاي ارتباطي و دوست يابي در بچه ها کمرو ممکن است باعث احساس تنهايي و افسردگي گردد که اين خود مي تواند مانع شود که آ نان از تمام توانايي هاي خود استفاده کنند . معلمان مي توانند به بچه هايي که کمرويي مانع رشد اجتماعي و يادگيري آ نان مي گردد ، کمک کنند که به راحتي با ديگران گفتگو نمايند . مربي که مشغول تدريس و آ موزش زبان دوم مي باشد نمي تواند براحتي از کنار اين مشکل بزرگ که مانند د‍ژي مستحکم مانع فرايند ياد گيري دانش آ موزش مي شود بگذرد . البته اين مشکل همچنان که عواملي چون محيط ، وراثت و فرهنگ در آن نقش بسزايي داشتن و در واقع بيشتر عوامل آن تزريقي بود ( به طور ناخواسته ) با دست به دست هم دادن اوليا ، مربيان آموزشي ( شامل معلم کلاس ، مدير ، معاونين و حتي خدمتگزار آ موزشگاه ) به مرور زمان مرتفع گردد .
چگونه مهارت اجتماعي يک دانش آ موز کمرو را پرورش دهيم ؟
الف : با کوشش در جهت درک افکار ، ترس ها و ديگر هيجانات دانش آ موز کمرو ، رابطه اي مراقبت کننده با وي بر قرار کنيد . به وي اطمينان مجدد بدهيد که براي همه بچه ها پيش مي آ يد که گاهي قادر به ابراز احساساتشان نيستند .
ب: از آن جا که دانش آ موز کمرو وقتي با صداي بلند مورد خطاب واقع مي شود ، ممکن ا ست خجالتي گردد، با او با ملايمت صحبت کنيد . خود را آ ماده کنيد که وقتي از چنين دانش آ موزي سئوال کرديد صبورانه منتظر پاسخ باشيد ، زيرا ممکن است براي پاسخ دادن احتياج به زمان داشته باشد .
پ: سکوت يک دانش آ موز کمرو را در پاسخ به درخواست مشارکت بپذيريد . به او فرصت دهيد که خود را با وضعيت پيش آ مده سازگار نمايد . اين کار احساس امنيت و اعتماد به نفس را در او افزايش خواهد داد .
ت: از تحت فشار قرار دادن چنين دانش آ موزي برايشرکت در يک فعاليت گروهي خود داري کنيد ، در عوض براي ترغيب او به تعامل با ساير همسالان از روش هاي غير تهديد آ ميز استفاده کنيد .
ث: صفات بارزي ( چون مهرباني ، صداقت ، ورزشکار بودن ، نظم و انضباط ويا توانايي هاي تحصيلي ) اين قبيل دانش آ موزان را شناسايي و برجسته کنيد . اگر شما احساس مي کنيد که توجه به چنين دانش آ موزي در جمع او را خجالت زده خواهد کرد ، از او به صورت خصوصي تعريف کنيد .
ج: به دانش آ موز خجالتي کمک کنيد که بفهمد هر کسي اشتباه مي کند و هيچ کس صد در صد کامل نيست .
چ: از بر چسب زدن ٌ خجالتي بودن ٌ به اين قبيل دانش آ موزان بپرهيزيد .زيرا بدينوسيله او هر گز نمي تواند خود را از اين حالت خارج کند .
ح: از دانش آ موزان خجالتي و کمرو بخواهيد موقع صحبت سرشان را بالا نگه دارند ، لبخند بزنند و به او بگوييد اگر شما هنگام صحبت کردن به من نگاه کنيد من بهتر حرف هاي شما را متوجه مي شوم .
خ: مربيا ن بايد اين نکته را مد نظر داشته باشند ، همچنان که يک کبوتربراي پرواز نياز به دو بال قوي و سالم دارد ، دانش آ موزان ما هم براي رشد و تعالي نياز به دو پايگاه مستحکم و قوي و سالم دارند که آن هم محيط گرم و صميمي خانه و مدرسه مي باشد . بر همه ي پدران و مادران، به خصوص کساني که فرزند کمرويي در خانه دارند فرض است که به رغم همه ي اشتغالات فکري و شغلي، کوشش کنند که در شبانه روز، ساعت و ساعاتي را صرفاً به گفت و گوهاي صميمي با کودکان و نوجوانان گوش جان سپردن به سخنان زيبا و دوست داشتني ايشان اختصاص دهند. بايد مواظب بود که مبادا تنوع برنامه هاي تلويزيوني و گذراندن اوقات فراغت در خانه به صورت کاملاً انفعالي وايستا، زمينه ساز کمرويي ها و کژروي ها در کودکان و نوجواناني که تشنه ي کلام شيرين و نگاه هاي محبت آميز اولياي خود هستند، نشود. (درصد قابل توجهي از کوکان و نوجواناني که دچار مشکلات گوناگون عاطفي و اختلالات رفتاري نظير: کمرويي، حساسيت فوق العاده، گوشه گيري، لجبازي و پرخاشگري مي باشند، متعلق به خانواده هايي هستند که به دلايل مختلف، به خصوص عادت به تماشاي برنامه هاي تلويزيوني، ويدئويي و استفاده از برنامه هاي ماهواره اي، فرصت برقراري ارتباط کلامي و عاطفي با يکديگر را ندارند و بعضاً ميانگين زمان گفت و گوهاي والدين با فرزندانشان به يک دقيقه در شبانه روز هم نمي رسد!
توجه ويژه به فرزندان خانواده و تکريم شخصيت ايشان در گفت و شنودها، اظهار نظرها و تصميم گيري هاي خانوادگي بسيار حائز اهميت است. خانواده هايي که از نعمت وجودي فقط يک فرزند برخوردارند نيز بايد توجه داشته باشند که فرزند ايشان علاوه بر اين که نياز دارد با اولياي خود مصاحبت دلنشيني داشته باشد، لازم است از معاشرت و مصاحبت با کودکان و نوجوانان همسال خود نيز برخوردار شود و بر تجارب خوشايند اجتماعي خويش بيفزايد.
مسلماً فراهم کردن چنين تجارب ارزشمندي با نظارت، هدايت و حمايت رواني والدين فوق العاده مؤثر و مفيد است و در تربيت اجتماعي اين قبيل کودکان و درمان کمرويي احتمالي ايشان کاملاً مؤثر و مفيد خواهد بود.
لذا مربيان بايد يک رابطه منظم با اوليا چنين دانش آ موزاني داشته باشند ، از اوليا بخواهند که مهارت هاي اجتماعي را در فرزندانشان تقويت کنند . اجازه دهند در موقع خاصي که پيش مي آ يد خودشان از خود دفاع کنند و حرف شان را بزنند ، نگوئيد او نمي تواند ، اجازه دهيد بعضي از کارهايش را بطور مستقل انجام دهد ، در صحبت کردن زود حرفشان را قطع نکنيد ، اجازه دهيد بخصوص زماني که در خانه مهماني برگذاز مي شود در صحبت ها او هم بتواند صحبت کند ، به او اجازه خريد بعضي لوازم منزل را بدهيد حتي اگر نتواند مرغوبترين را بخرد . خجالتي بودن او را به عنوان يک بيماري تلقي نکنيد بجاي آن ميتوانيد بگوييد او متفکر است . البته اوليا و مربيان بايد دقت کنند که رهايي از اين وضعيت بسيار تدريجي مي باشد و زمان بر است پس بايد صبورانه به اين مسئله نگاه کنند .
منابع:
1- http://www.tebyan.net/index.aspx?pid=3159
2-http://www.edum.blogfa.com/post-92.aspx
3- http://old.tebyan.net/Teb.aspx?nId=14656
4- ماهنامه پيوند ، شماره 316 ، بهمن 84 ، ص 30

+ نوشته شده در دوشنبه بیست و دوم مرداد 1386ساعت 19:44 توسط سید حسین عبداالله زاده |