2- جراتمندي (AS) Assertiveness:
ابراز احساسات، باورها، افكار و دفاع منطقي و مطلوب از حق و حقوق خويشتن را مورد بررسي قرار مي دهد.
از اين مولفه در فراگيري زبان دوم به اين صورت مي تواند مورد استفاده قرار گيرد که اولاٌ چه نوع احساسات و افکار و باور هايي براي فراگيري زبان دوم در دانش آ موزان بايد تقويت شود ؟ و وظيفه مربيان و دست اندر کاران آ موزش در جهت تقويت اين احساسات چيست؟ و دفاع منطقي و مطلوب چه تاثيري در روحيه فراگيران زبان دوم دارد؟و چگونه باعث تقويت استعداد و هوش دانش آ موزان مي گردد؟
داشتن احساسات شادي و نشاط و روحيه اجتماعي داشتن و اين که دانش آ موز بتواند در جمع ابراز احساسات و عقيده نمايد و از نظر و عقيده خود دفاع کندبراي دانش آ موز در فراگيري زبان دوم و حضور در اين کلاس ها ضروري و لازم به نظر مي رسد ، زيرا که او بايد بتواند بدون هيچ ترس و واهمه اي در جمع همکلاسي ها و معلم صداها، آ واها ،کلمات و جملات را بر زبان خويش جاري سازد ، در ديالوگ ها (s dialog ) شرکت نمايد . شرکت دانش آموز در چنين برنامه هايي يقينا همراه با اشتباهات و خطاهاي زباني خواهد بود که او بايد پذيراي اين اشتباهات باشد زيرا که اگر دانش آ موز ما از چنين روحيه اي برخوردار نباشد قوه ابتکار و خلاقيت و استعداد او از رشد بسيار کندي بر خوردار خواهد شد. واما چه موانعي سر راه بعضي از دانش آ موزان ما در فراگيري زبان دوم در اين مسير وجود دارد ؟
يکي از اين موانع که باعث ايجاد مشکلاتي در جهت رشد استعداد و فراگيري زبان دوم مي شود ٌ مسئله مانع دشوار ٌ مي باشد که در زير به توضيح آن مي پردازيم :
مانع دشوار (the affective filter )
ٌ حتی در دوران سنین مفید هم ممکن است مانع اکتساب زبانی کاملا متفاوتی وجود داشته باشد ، نوجوانان معمولا نسبت به کودکان کم سن و سال بیشتر دچار کم رویی می شوند . اگر عامل قوی عدم تمایل یا کم رویی درتلاش برای تولید صداهای مختلف زبان وجود داشته باشد ، ممکن است بعدا ، تمام توانایی های فیزیکی و شناختی موجود را تحت الشعا ع قرار د هد اگر این کم رویی با عدم هماهنگی با فرهنگ زبان بیگانه همرا با شد ( برای مثال ، عدم شناخت با صحبت کنندگان و یا آ داب و رسوم آن ها اثرات خفیف صدای نا خواسته ای نظیر روسی و یا آ مریکایی ) ممکن است به شدت مانع فراگیری زبان گردد .
این نوع عکس العمل احساسی یا اثر احساسی ممکن است حتی موجب خسته کننده شدن کتابهای درسی ، محیط های نا مطلوب کلاس درس یا برنامه درسی بی نهایت ملال آ ور گردد . واژه مانع دشوار ، اغلب برای توصیف نوعی مانع برای فراگیری زبان به کار می رود که در نتیجه احساسات منفی یا تجارب منفی حاصل می گردد . مخصوصا اگر شما تحت تاثیر ناراحتی کم رویی و یا بی انگیزگی قرار گرفته باشید ، تمایل خود را به آ موزش هر موضوعی از دست خواهید داد . ُ
کمرويي و ارتباط آن با ابراز احساسات ، افکار و دفاع
منطقي ازخود
تاريخچه استفاده از کلمه کمرويي
فرهنگ لغت انگليسي آكسفورد مي گويد كه اولين استفاده ي ثبت شده از اين لغت در يك شعر آنگلوساكسون بوده است كه حدود هزار سال بعد از ميلاد مسيح سروده شده است . در آن شعر معني اين لغت " به سهولت ترسانده شده " است. " كمروبودن " نشانگر صفت فردي است كه " به خاطر ترسويي ، احتياط كاري و بي اطميناني ، نزديك شدن به او مشكل است . " فرد كمرو" هشيارانه از مواجهه با افراد يا چيزهايي مشخص يا انجام كاري همراه آنان بيزار است. " در گفتار يا كردار خود ملاحظه كار است ، از ابراز وجود بيزار است و به طور محسوسي ترسو است. ممكن است فرد كمرو " كناره گير يا بي اعتماد باشد و يا شخصيتي پرسش انگيز ، بي اعتماد و مشكوك داشته باشد." فرهنگ لغت" و بستر"كمرويي را به عنوان " ناراحت بودن در حضور ديگران " تعريف مي كند.
کمرويي به يک معنا ، يک خصيصه جدي در زندگي فردي و خانوادگي و خسران حيات اجتماعي است . هميشه توده اي از ابرهاي تيره کمرويي ، طلوع خورشيد وجود و ظهور استعداد هاي نهفته خيل نوجوانان و جوانان مستعد و هوشمند را پنهان مي کند .
به کلام ساده ، کمرويي يعني خود توجهي فوق العاده و ترس از مواجهه شدن با ديگران زيرا کمرويي نوعي ترس يا اضطراب اجتماعي است که در آن فرد از مواجهه شدن با افراد نا آ شنا و ارتباطت اجتماعي گريز دارد .
كمرويي در ميان دانش آموزان خردسال شايعتر از بزرگسالان است . بسياري از بزرگسالاني كه خود را غير كمرو مي بينند با برنامه ريزي ، بر كمرويي دوران كودكي خود غلبه كرده اند ، معهذا تحقيق ما مؤكداً اين باور را كه كمرويي فقط عارضه ي دوران كودكي است ، رد مي كند. ممكن است اين پديده در ميان كودكان آشكارتر باشد ، زيرا آنان عموماً نسبت به بزرگسالان در معرض بررسي دقيق تر روزانه اعمالشان قرار دارند. اما كمرويي در ميان بخش قابل ملاحظه اي از جمعيت بزرگسالان ادامه مي يابد.
نقش وراثت و استرس در کمرويي فرزندان
وراثت و استرس والدین کمرویی را در کودکان تشدید می کند نتایج تحقیق دانشمندان آزمایشگاه رشد کودکان دانشگاه مریلند ثابت کرد ، وجود ژن استرس در بدن کودکان و زندگی در کنار والدین پر استرس میزان کمرویی را در آنان افزایش می دهد.
به گزارش خبرگزاری مهر ، دانشمندان در این تحقیق که یافته های آن در نشریه "راهکارهای مرسوم در علم روانشناسی" منتشر شد، دریافتند : کمرویی کودکان با تقابل بین ژنتیک و مسائل محیطی در ارتباط است و نمی توان گفت هر یک از این دو عامل به تنهایی منجر به ایجاد این حالت می شود.
مادران پر استرس در مقایسه با مادران برخوردار از استرس پایین تر با کودکان خود به شیوه ای متفاوت رفتار می کنند. مادر مبتلا به استرس، این حالت را به کودک خود منتقل می کند، اگرچه هر کودک به نحوی متفاوت به این نوع استرس پاسخ می دهد.
در همین حال ژن ها نقش خاصی را در ایجاد این تغییر بازی می کنند. کودکان برخوردار از ژن متغیر سروتونین حساس به استرس اغلب در بزرگی کمرو می شوند و این حالت زمانی که در کنار مادرانی با میزان بالای استرس بزرگ شوند، تشدید می یابد.
همچون دیگر ژن ها ، ژن مرتبط با سروتونین ویژه از دو ژن همردیف کوتاه و بلند برخوردار است. پروتئین تولید شده با نوع کوتاه این ژن استعداد ایجاد حساسیت دربرابر استرس را افزایش می دهد. کودکانی که با استرس مادران مواجه هستند ، چنانچه نوع کوتاه این ژن را به ارث برده باشند رفتارهای خجالتی مرتب را نمایان می سازند.
چنانچه کودک از دو رشته هم ردیف کوتاه ژن سروتونین برخوردار اما مادر وی استرس نداشته باشد، در مقایسه با همکلاسی ها خود کمروتر نیست. اما زمانی که استرس نیز به این مسئله افزوده شود این ژن ارتباط قوی تری را در رفتار کودک نمایان می سازد. چنانچه کودک در محیط پراسترس تربیت شود و نوع کوتاه این ژن را نیز به ارث برده باشد، در آن صورت احتمال بروز رفتارهای همراه با ترس، اضطراب و افسردگی در او افزایش می یابد.
کمرويي و اضطراب اجتماعي
اضطراب اجتماعي نتيجه اي است که از احتمال يا وقوع نوعي ارزيابي شخصي در موقعيت هاي مختلف اجتماعي رخ مي دهد . به ديگر سخن فردي که دچار اضطراب اجتماعي است هيچ گونه تمايلي به آ غاز ارتباط با ديگران ندارد و با احساس از ترس و پايداري غير معقول از هر موقعيتي که ممکن است درمعرض داوري ديگران قرار گيرد ، اجتناب مي ورزد . برداشت يا تصور شخصي از موقعيت هاي اجتماعي که احتمال دارد شخصيت او مورد سنجش و ارزشيابي قرار گيرد ، مي تواند واقعي يا خيالي باشد . در واقع شخصي که به شدت دچار اضطراب اجتماعي است ، تصور مي کند در هر موقعيت يا شرايط اجتماعي ، فرد يا افرادي به محض مواجهه شدن با او رفتار و شخصيتش را مورد نقادي و ارزيابي قرار خواهند داد . و يا ممکن است طوري رفتار کند که مورد تحقير ديگران واقع مي شود و در فشار و مخمصه قرار مي گيرد .
کمرويي از ديدگاه بين فرهنگي
کمرويي پديده ي گسترده و متنوعي است که نزد افراد، خانواده ها، جوامع و فرهنگ هاي مختلف معاني متفاوتي دارد. کودک يا نوجواني ممکن است از نظر روان شناسي اجتماعي فردي کمرو باشد، اما از نظر خانواده يا مدرسه به عنوان يک کودک يا نوجوان مؤدب و متين تلقي گردد. به عبارت ديگر بعضي ها افراد کمرو را انسان هايي ساکت، مؤدب و محترم مي دانند و تصور مي کنند که اين قبيل افراد، شهروندان سالم و بي آزاري هستند و برخي نيز افراد کمرو را انسان هايي مطيع، حرف گوش کن، مستعد و مقبول اجتماع مي دانند. بعضي نيز کمرويي را براي دختران امري عادي و صفتي مثبت تلقي مي کنند و آن را براي پسرها يک ويژگي يا منش ناپسند مي دانند، در حالي که کمرويي همان گونه که قبلاً اشاره شد، يک معلوليت اجتماعي و مانع رشد مطلوب شخصيت است و براي هر دو جنس امري است نامطلوب و نابهنجار. برخي ديگر، کمرويي را در افراد، بخصوص نزد دختران مترادف باحيا و عفت مي دانند و آن را تأييد، تمجيد و تشويق مي کنند؛ در حالي که «حيا» يکي از برجسته ترين صفات انسان هاي متعالي بوده، شاخص ايمان و بيانگر رشد مطلوب شخصيت است. به بيان ديگر قدرت خويشتن داري امري است ارادي و ارزشمند و برعکس کمرويي پديده اي کاملاً غير ارادي، ناخوشايند و حکايت گر ناتواني و معلوليت اجتماعي است. پديده ي کمرويي در کشورهاي مختلف و از ديدگاه مطالعات بين فرهنگي، حاکميت نظام هاي ارزشي متفاوت و غالب بودن بعضي از اهداف خاص تربيتي در خانه و مدرسه نيز بسيار مهم و قابل توجه است. در بسياري از جوامع غربي که کارگزاران آنها به طور مستقيم و غيرمستقيم مشوق و مروج رقابت هاي گسترده، فزون خواهي هاي فردي، آزادي هاي فوق العاده ي شخصي و سلطه طلبي و لجام گسيختگي فرهنگي هستند، به لحاظ شايع بودن همين انديشه ي خودمحوري، برتري جويي، منفعت طلبي و پرخاشگري در خانواده و کلاس و مدرسه درصد افراد مبتلا به کمرويي فوق العاده کمتر از جوامعي است که کودکان و نوجوانان را به سختکوشي و تلاش، قناعت و سازگاري و تواضع تشويق مي کنند. اما در کشورهايي که مردم عمدتاً با تبعيت پذيري محض و شخصيت انفعالي زندگي مي کنند، حکومت هاي ديکتاتورمنش، آزادي هاي مشروع فردي و اجتماعي را کاملاً محدود مي کنند، فرصت تقويت احساس خودپنداري و رشد مطلوب شخصيت افراد فراهم نمي شود و زمينه ي پديدآيي رفتارهاي پرخاشگرانه، کمرويي و اجتماع گريزي بيشتر مشاهده مي گردد. بر همين اساس در جوامع کمونيستي، کمرويي در ميان اقشار مختلف جمعيت به مراتب بيش از جوامع ديگر است. انتظار اين است که در جوامع اسلامي با توجه به ارزش هاي والاي قرآني و وظايف و تکاليف شرعي فردي و گروهي، ضرورت پذيرش مسئوليت هاي اجتماعي و اتصاف به فضيلت هاي اخلاقي، کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به دور از افراط و تفريط، در تربيت اجتماعي رشدي متعادل و متوازن داشته باشد و افراد، با تجلي شجاعت اخلاقي در گفتار و رفتار ايشان از کمرويي، جسارت و پرخاشگري برکنار باشند. بدون ترديد مسلمانان کمرو نمي توانند در انجام بعضي از وظايف و مسئوليت هاي اجتماعي خود موفق باشند. في المثل خمير مايه ي ايفاي وظيفه ي مهم امر به معروف و نهي از منکر برخورداري از شجاعت اخلاقي و مهارت برقراري ارتباط اجتماعي متقابل، مؤثر و مفيد است.
کمرويي و تاثير آن در فرايند ياد گيري زبان دوم
کمرويي اغلب درست تفسير نشده است ، زيرا کمرويي فقط يک هيجان نيست بلکه ترکيبي از ترس ، تنش ، نگراني و خجالت است . بچه هاي کمرو با عدم اعتماد به نفس و شرمندگي خود را نشان مي دهند و اين مورد ،بخصوص در مواقعي مشاهده مي شود که در مرکز توجه جمع يا در محيطي جديد قرار مي گيرند . تغيير محيط و فشارهاي تحصيلي نيز از عواملي اند که رفتار چنين دانش آ موزاني را تشديد مي کنند . علايم کمرويي شامل بيزاري از نگاه خيره ، آ هنگ ملايم صدا و گفتار مردد يا همراه با ترس و لرز است .
بعضي از دانش آ موزان کمرو به رغم آن که ممکن است فوق العاده تيز هوش و سرآمد باشند ، اما قدرت هوشمندي ايشان توسط ديگران ، به خصوص معلمان به طور واقع بينانه مورد ارزيابي قرار نمي گيرد . کمرويي پايدار مي تواند منجر به يک ترس و تنش عمومي شود و کودک يا نوجوان کمرو اعتماد به نفس و جرئت تجربه ي هيچ کار تازه اي را پيدا نمي کند و در نتيجه عملکرد و پيشرفت او به طور معني دار پايين تر از سطح توانايي اش ظاهر مي گردد . به کلام ديگر هميشه فاصله اي قابل توجه بين توان بالقوه و توان بالفعل افراد کمرو وجود دارد . متاسفانه گاهي اوقات با برداشت نادرست بعضي از مربيان که خيلي اوقات حالات کمرويي و اظهار و نظر نکردن دانش آموزان کمرو را معادل مودب و آرام و با انضباط بودن او تلقي کرده و بدين وسيله کمروئي چنين دانش آ موزاني مورد تقويت قرار مي گيرد .
همچنين مطالعه تاثير كمرويي در سطح پيشرفت تحصيلي دانشآموزان نشان ميدهد، دانشآموزاني كه داراي پيشرفت تحصيلي ضعيفي هستند، ميانگين كمرويي بالاتري دارند، به عنوان نمونه دانشآموزي كه دچار مشكل كمرويي است كمتر جرات سوال پرسيدن دارد، در نتيجه شبهات وي باقي مانده و اين خود باعث ضعف تحصيلي و عدم پيشرفت وي ميشود
ٌٌٌٌ ٌ به گزارش خبرنگار اخبار دانشگاه خبرگزاري دانشجويان ايران، نتايج يك تحقيق دانشجويي كه بر روي 120 دانشآموز دختر وپسر سال اول دبيرستان صورت گرفته است، نشان ميدهد كه كمرويي به ميزان قابل توجهي در سازگاري اجتماعي دانشآموزان تاثير منفي گذاشته، و اين تاثير سوء باعث بروز مشكلات عاطفي و رواني جديدي براي فرد ميشود.
براساس اين گزارش، به طور كلي ميانگين كمرويي دختران بيش از پسران است،كه ميتوان آن را ناشي از انتظارات و توقعات خاصي دانست كه در بعضي جوامع بويژه ايران از دختران دارند، بدين معني كه جامعه سنتي ما كمرويي دختران را مترادف با حيا و عفت ميداند و آنرا تاييد،تمجيد و تشويق ميكند، در حاليكه كمرويي پسران صفتي ناپسند تلقي ميشود… . ٌ ٌ
اين مسئله در آ موزش زبان دوم نمايان تر مي باشد زيرا دانش آموز بايد در جمع همکلاسي ها و معلم صدا ها و واج ها و جملات را با صداي بلند ادا نمايد که براي چنين دانش آموزاني بسيار دشوار خواهد بود . از سوي ديگر، عدم پيشرفت تحصيلي، به احساس ياس و تنش عمومي منجر شده و دانشآموزي كه دچار افت تحصيلي است، اعتماد به نفس نداشته، ترس از ابراز وجود، سبب ضعف شده و به اين ترتيب يك دور معيوب شكل ميگيرد.
نقش وراثت ، فرهنگ و محيط در کمرويي دانش آ موزان
وراثت ، فرهنگ و محيط هر يک مي تواند نقش مهمي در کمرويي يک دانش آموز داشته باشد . اگر خانواده فرد تمايل به انزوا و کناره گيري از ديگران داشته باشد ، اين احتمال وجود دارد که بچه ها نيز افرادي خود دار باشند ، يعني به راحتي احساسات دروني خود را ابراز نکنند . علاوه بر اين ، اگر بزرگسالاني که در زندگي يک بچه وجود دارند ، دائما به جاي او حرف بزنند يا به او خود مختاري و استقلال اندکي بدهند ، ممکن است موجب کمرويي وي گردند . مشکلي که يک دانش آ موز شديدا کمرو دارد اين است که ممکن است توسط ساير همسالان ، شخصي داراي رفتار غير دوستانه و بي علاقه به ارتباط با ديگران در نظر گرفته شود . بچه ها ممکن است از بازي کردن با يک بچه خجالتي خود داري کنند و در نتيجه رشد اجتماعي آن بچه دچار اختلال شده ، احتمال اين که که کمبود عزت نفس دچار شود ، افزايش پيدا مي کند . کمبود مهارت هاي ارتباطي و دوست يابي در بچه ها کمرو ممکن است باعث احساس تنهايي و افسردگي گردد که اين خود مي تواند مانع شود که آ نان از تمام توانايي هاي خود استفاده کنند . معلمان مي توانند به بچه هايي که کمرويي مانع رشد اجتماعي و يادگيري آ نان مي گردد ، کمک کنند که به راحتي با ديگران گفتگو نمايند . مربي که مشغول تدريس و آ موزش زبان دوم مي باشد نمي تواند براحتي از کنار اين مشکل بزرگ که مانند دژي مستحکم مانع فرايند ياد گيري دانش آ موزش مي شود بگذرد . البته اين مشکل همچنان که عواملي چون محيط ، وراثت و فرهنگ در آن نقش بسزايي داشتن و در واقع بيشتر عوامل آن تزريقي بود ( به طور ناخواسته ) با دست به دست هم دادن اوليا ، مربيان آموزشي ( شامل معلم کلاس ، مدير ، معاونين و حتي خدمتگزار آ موزشگاه ) به مرور زمان مرتفع گردد .
چگونه مهارت اجتماعي يک دانش آ موز کمرو را پرورش دهيم ؟
الف : با کوشش در جهت درک افکار ، ترس ها و ديگر هيجانات دانش آ موز کمرو ، رابطه اي مراقبت کننده با وي بر قرار کنيد . به وي اطمينان مجدد بدهيد که براي همه بچه ها پيش مي آ يد که گاهي قادر به ابراز احساساتشان نيستند .
ب: از آن جا که دانش آ موز کمرو وقتي با صداي بلند مورد خطاب واقع مي شود ، ممکن ا ست خجالتي گردد، با او با ملايمت صحبت کنيد . خود را آ ماده کنيد که وقتي از چنين دانش آ موزي سئوال کرديد صبورانه منتظر پاسخ باشيد ، زيرا ممکن است براي پاسخ دادن احتياج به زمان داشته باشد .
پ: سکوت يک دانش آ موز کمرو را در پاسخ به درخواست مشارکت بپذيريد . به او فرصت دهيد که خود را با وضعيت پيش آ مده سازگار نمايد . اين کار احساس امنيت و اعتماد به نفس را در او افزايش خواهد داد .
ت: از تحت فشار قرار دادن چنين دانش آ موزي برايشرکت در يک فعاليت گروهي خود داري کنيد ، در عوض براي ترغيب او به تعامل با ساير همسالان از روش هاي غير تهديد آ ميز استفاده کنيد .
ث: صفات بارزي ( چون مهرباني ، صداقت ، ورزشکار بودن ، نظم و انضباط ويا توانايي هاي تحصيلي ) اين قبيل دانش آ موزان را شناسايي و برجسته کنيد . اگر شما احساس مي کنيد که توجه به چنين دانش آ موزي در جمع او را خجالت زده خواهد کرد ، از او به صورت خصوصي تعريف کنيد .
ج: به دانش آ موز خجالتي کمک کنيد که بفهمد هر کسي اشتباه مي کند و هيچ کس صد در صد کامل نيست .
چ: از بر چسب زدن ٌ خجالتي بودن ٌ به اين قبيل دانش آ موزان بپرهيزيد .زيرا بدينوسيله او هر گز نمي تواند خود را از اين حالت خارج کند .
ح: از دانش آ موزان خجالتي و کمرو بخواهيد موقع صحبت سرشان را بالا نگه دارند ، لبخند بزنند و به او بگوييد اگر شما هنگام صحبت کردن به من نگاه کنيد من بهتر حرف هاي شما را متوجه مي شوم .
خ) کمرويي باعث مي شود که فرد در عين اين که بعضا از نظر صلاحيت هاي علمي و فکري و اخلاقي ، قابليت و کفايت هاي فردر برتر از همسالان ، دوستان و همگروههاو همکلاسي هاي خود است ، اما نتواند رهبري گروه را عهده دار شود ، در حالي که فرصت رهبري گروه از تجارب ارزشمند رشد اجتماعي و از عوامل موثر افزايش اعتماد به نفس است . پس مربيان آموزش و پرورش بايد ازچنين دانش آ موزاني دعوت کنند تا به عنوان سر گروه :گروه تئاتر ، موسيقي ، برنامه هاي صبحگاهي و ... شوند البته بايد در حد ممکن آن ها را با ذره بين زير نظر داشته باشند و به طور غير مستقيم حمايت کنند تا درانجام و اجراي برنامه دچار مشکل نشوند .
خ: مربيا ن بايد اين نکته را مد نظر داشته باشند ، همچنان که يک کبوتربراي پرواز نياز به دو بال قوي و سالم دارد ، دانش آ موزان ما هم براي رشد و تعالي نياز به دو پايگاه مستحکم و قوي و سالم دارند که آن هم محيط گرم و صميمي خانه و مدرسه مي باشد . بر همه ي پدران و مادران، به خصوص کساني که فرزند کمرويي در خانه دارند فرض است که به رغم همه ي اشتغالات فکري و شغلي، کوشش کنند که در شبانه روز، ساعت و ساعاتي را صرفاً به گفت و گوهاي صميمي با کودکان و نوجوانان گوش جان سپردن به سخنان زيبا و دوست داشتني ايشان اختصاص دهند. بايد مواظب بود که مبادا تنوع برنامه هاي تلويزيوني و گذراندن اوقات فراغت در خانه به صورت کاملاً انفعالي وايستا، زمينه ساز کمرويي ها و کژروي ها در کودکان و نوجواناني که تشنه ي کلام شيرين و نگاه هاي محبت آميز اولياي خود هستند، نشود. (درصد قابل توجهي از کوکان و نوجواناني که دچار مشکلات گوناگون عاطفي و اختلالات رفتاري نظير: کمرويي، حساسيت فوق العاده، گوشه گيري، لجبازي و پرخاشگري مي باشند، متعلق به خانواده هايي هستند که به دلايل مختلف، به خصوص عادت به تماشاي برنامه هاي تلويزيوني، ويدئويي و استفاده از برنامه هاي ماهواره اي، فرصت برقراري ارتباط کلامي و عاطفي با يکديگر را ندارند و بعضاً ميانگين زمان گفت و گوهاي والدين با فرزندانشان به يک دقيقه در شبانه روز هم نمي رسد!
توجه ويژه به فرزندان خانواده و تکريم شخصيت ايشان در گفت و شنودها، اظهار نظرها و تصميم گيري هاي خانوادگي بسيار حائز اهميت است. خانواده هايي که از نعمت وجودي فقط يک فرزند برخوردارند نيز بايد توجه داشته باشند که فرزند ايشان علاوه بر اين که نياز دارد با اولياي خود مصاحبت دلنشيني داشته باشد، لازم است از معاشرت و مصاحبت با کودکان و نوجوانان همسال خود نيز برخوردار شود و بر تجارب خوشايند اجتماعي خويش بيفزايد.
مسلماً فراهم کردن چنين تجارب ارزشمندي با نظارت، هدايت و حمايت رواني والدين فوق العاده مؤثر و مفيد است و در تربيت اجتماعي اين قبيل کودکان و درمان کمرويي احتمالي ايشان کاملاً مؤثر و مفيد خواهد بود.
لذا مربيان بايد يک رابطه منظم با اوليا چنين دانش آ موزاني داشته باشند ، از اوليا بخواهند که مهارت هاي اجتماعي را در فرزندانشان تقويت کنند . اجازه دهند در موقع خاصي که پيش مي آ يد خودشان از خود دفاع کنند و حرف شان را بزنند ، نگوئيد او نمي تواند ، اجازه دهيد بعضي از کارهايش را بطور مستقل انجام دهد ، در صحبت کردن زود حرفشان را قطع نکنيد ، اجازه دهيد بخصوص زماني که در خانه مهماني برگذاز مي شود در صحبت ها او هم بتواند صحبت کند ، به او اجازه خريد بعضي لوازم منزل را بدهيد حتي اگر نتواند مرغوبترين را بخرد . خجالتي بودن او را به عنوان يک بيماري تلقي نکنيد بجاي آن مي وانيد بگوييد او متفکر است . البته اوليا و مربيان بايد دقت کنند که رهايي از اين وضعيت بسيار تدريجي مي باشد و زمان بر است پس بايد صبورانه به اين مسئله نگاه کنند .
3- حرمت نفس( SR) Self-Regard :
توان خود آگاهي و درك و پذيرش خويش و احترام به خود را بررسي مي كند.اعتماد به نفس و عزت نفس بالايي داشتن .
خود آ گاهی و خود باوری احتمالا اثر گذار ترین حالت بر تمام رفتار های انسانی است. با اطمینان می توان گفت بدون خود باوری و بدون داشتن اعتماد به نفس و شناخت کافی از خود و بدون باور کردن توانایی هایمان برای انجام عملی خاص نمی توانیم آن عمل را چه عملکرد عاطفی باشد و چه شناختی با موفقیت به انجام رسانیم .در آ موزش زبان دوم براي اين که مربي بتواند از فعاليت خود در امر فراگير نتيجه مطلوبي به دست آ ورد لازم است که از اين مولفه به نحو خوبي استفاده نمايد . اول بايد دانش آ موز خودش را بقبولاند که تو مي تواني . نيرو و توان فراگيري يک زبان ديگر ( علاوه بر زبان مادري ) را در او تقويت کند .
مالنوسکی ( 1923) عقیده داشت که همه انسان ها به ارتباط اجتماعی نیازدارند . ارتباط اجتماعی به این مفهوم است : توصیف کردن خود و پذیرفته شدن در ابراز وجود این ٌ خود ٌ از جانب دیگران ارزشمندی که با ما در ارتباط هستند. تحول شخصیتی عمو ما عبارت است از رشد عقیده انسان نسبت به خودپذیرشی خود و بازتاب خودی که در رابطه میان خود و دیگران نمایانگر می شود . آنچه که در حال حاضر هنوز نمی دانید ،پاسخ این سوال قدیمی است که اول مرغ بود یا تخم مرغ :آیا خودباوری زیاد باعث افزایش مو فقیت بالای زبانی می شود یا موفقیت بالای زبانی باعث خوباوری زیاد؟مطمئنا هر دوی این عوامل برروی هم اثر می گذارند . مشکل می توا نیم مشخص کنیم که آیا معلم ها باید سعی کنند خود باوری عمومی زبان آ موزان را افزایش دهند یا صرفا سطح مهارت زبانی آن ها را بالا ببرند و اجازه دهند خود باوری روند خودش را طی کند .
هاید ( 1979 ) در یافت که زبان آ موزان در یک دوره مبتدی آ موزش زبام فرانسه در دانشگاه نسبت به دوره های بالاتر پس از گذشت هشت هفته آموزش عملکرد بهتری در فعالیت های شفا هی نیز رتبه بالا تری درخود باوری داشته اند . با توجه به این نتیجه ، می توان گفت معلم ها بر روی عملکرد زبانی و هم سلامت عاطفی زبان آ موزان می توانند تا ثیر مثبت و مو ثر داشته باشند . آندره ( 1999) با رسیدن با چنین نتیجه ای تکنیک هایی برای کلاس درس پیشنهاد کرد که بتواند به یاد گیرندگان کمک کنند تا ٌ بال هایشان را بگشایند ٌ شاید این معلمان به این دلیل موفق شدند به اهداف زبانی و نیز شخصیت زبان آ موزان بیشترین توجه را مبذول داشته اند .
از عوامل مهمی که با عث تضعیف عزت نفس فراگیران زبان دوم می شود این است که زبانی که آ موزش داده می شود را زبانی برتر ، متمدن تر و پر ظرفیت تر تلقی کنیم و زبان مادری زبان آ موز را زبانی کم ارزش تر وانمود نمائیم که یقینا به عزت نفس فراگیر زبان لطمه بزرگی وارد می شود ٌ وقتی که پی بردیم که همه زبان ها ارزش یکسانی دارند ، می توانیم این طرز فکر را کنار بگذاریم که :ٌ اختلاف زبانی چیزی است که باید در باره آن نگران بود ، چیزی است که باید محکوم کرد و چیزی است که به خاطر ملیت گرایی باید آن را ریشه کن نمود . ٌ همه زبان ها و گويش ها داراي ارزش مساوي هستند ، هر يک براي خود .ٌ
اعتماد به نفس
اعتماد به نفس و اطمینان بی شک لازمه پیشرفت در کارها می باشد . براي كسب اعتماد به نفس بايدبه خود و اعمال خود اطمینان داشته باشید با این اقدام ، اعتماد به نفس را در خود شکوفا می کنید . با اعتماد واقعی و خالصانه ، باور هایتان را نسبت به خویش عمیق تر کنید که این خود موجب دلگرمی ، پشتکار و سخت کوشی بیشتر شما می شود . به خود همواره یاد آ ور شوید که ازعهده کارها بر می آیید .عزت نفس و اعتماد به نفس سالم براي کودک مانند زرهي است که وي را در مقابل چالش هاي زندگي محافظت مي کند . به نظر مي رسد بچه هايي که احساس خوبي در مورد خودشان دارند راحت تر با تعارضات کنار مي آ يند و در مقابل فشار هاي منفي مقاومت بيش تري از خود نشان مي دهند . آنان گرايش دارند که به آ ساني بخندند و از زندگي لذت ببرند . اين کودکان واقع بين ترند و عموما خوش بين تر نيز مي باشند . در مقابل ، کو دکاني که عزت نفس پاييني دارند ، چالش هاي زندگي مي تواند منبع اضطراب و ناکامي عمده اي براي آنان باشد . آن ها خودشان را ناچيز مي انگارند و در هنگام پيداکردن راه حل براي مشکلات ، زمان سختي را پشت سر مي گذارند . اگر افکار خود انتقادي ( self-critical) نظير اين که " من خوب نيستم " يا " من نمي توانم هيچ کاري را به درستي انجام دهم . " به سراغشان بيايد ممکن است تسليم شده ، يا پس بکشند يا افسرده شوند . هنگامي که آ نان با يک چالش جديد روبرو مي شوند ، پاسخ فوري شان اين است که : "من نمي توانم "
از طرفي والدين و مربياني که خود از عزت نفس و اعتماد به نفس پاييني بر خوردارند و خود را با ارزش ، توانمند و مثبت ارزيابي نمي کنند و همواره دچار حقارت و ناتواني هستند ، اغلب نمي توانند اعتماد به نفس فرزندان و دانش آ موزان خود را رشد دهند . والديني که با فشار بر فر زندان ، درصدد جبران حقارت ها و شکست هاي زندگي خود بر مي آ يند و در اين مسير توجهي به علائق و استعداد هاي فرزندان خود ندارند و يا در ارزيابي کيفي استعداد ها و توانايي هاي فرزندان خود نا توان هستند و توقع و انتظارات ايده آ ليستي که در توان آ ن ها نيست دارند همواره عزت نفس و اعتماد به نفس آن ها را در معرض فرو ريختن قرارمي دهند . بنابر ين وظيفه خطير وزارت آ موزش و پرورش ايجاب مي کند که در جهت ارتقا و رشد اعتماد به نفس مربيان عزيز دست اندر کار تعليم و تربيت تدبيري انديشيده و با امکانات مختلف در اين امر بکوشد تا اين مشکل مرتفع گردد .
متاسفانه در بسياري از مواقع هوش و استعدادي سرشار دانش آ موزان در پس ابرهاي تيره ي کمرويي پنهان مي ماند. به عبارت ديگر بعضي از کودکان و نوجوانان کمرو به رغم آنکه ممکن است فوق العاده تيزهوش و سرآمد باشند، اما قدرت هوشمندي ايشان توسط ديگران، به خصوص معلمان به طور واقع بينانه مورد ارزيابي قرار نمي گيرد. کمرويي پايدار مي تواند منجر به يک ترس و تنش عمومي شود و کودک يا نوجوان کمرو اعتماد به نفس و جرئت تجربه ي هيچ کار تازه اي را پيدا نکند و در نتيجه عملکرد و پيشرفت او به طور معني داري پايين تر از سطح توانايي اش ظاهر گردد. به کلام ديگر هميشه فاصله اي قابل توجه بين توان بالقوه و توان بالفعل افراد کمرو وجود دارد.
کمرويي موجب افزايش فوق العاده ي خود توجهي و اشتغال ذهني فرد کمرو نسبت به واکنش هاي خويش مي شود، به گونه اي که شخص از هرگونه تفکر مولد و خلاق و ارتباط برتر باز مي ماند؛ چرا که خلاقيت متضمن برخورداري از شخصيتي سالم، پويا و فعال است و کودکان و نوجوانان خلاق عموماً افرادي کنجکاو، جست و جوگر، اهل چالش ذهني، انعطاف پذير، صريح الکلام، شجاع، راحت و بي تکلف، گشاده رو و متبسم هستند. اگر شخصي که داراي عزت نفس بسيار است به پيامي گوش فرا دهد که متناقض با عقيده اوست ، براحتي تصميم جديد مي گيرد که اين تصميم جديد شانس بهتري براي صحت و درستي افکار خود دارد تا اگر بر عقيده خود بماند بنابراين کمرويي قدرت تفکر خلاق و خلاقيت فرد را محدود مي کند.در امر آ موزش و فراگيري زبان دوم بايد روحيه شهامت و دليري و جرات را در دانش آ موزان تقويت کرد چرا که صرفا تدريس اصوات و واج ها ، کلمات و جملات زبان دوم توسط مربي کار ساز نيست بايد دانش آ موز اين روحيه را داشته باشد تا اين دروس را در کلاس و ديگر اجتماعات مربوطه تکرار و تمرين کند و مسلما تکرار و تمرين اوليه و ابتدائي خالي از اشکال نيست . اگر دانش آ موز ما تحمل شنيدن اشتباهات خود را نداشته باشد موفقيت مورد نظر حاصل نخواهد شد . و چنين دانش آ موزاني که ارزکمرويي رنج نمي برند و داراي اعتماد به نفس هستند مي توانند از انعطاف پذيري با لايي براي فراگيري زبان دوم باشند و خود را با محيط جديد بهتر سازگار سازند .
راه های ساده و عملی برای تقویت نیروی اعتماد به نفس
1-افکارتان را پیشایش بر موفقیت متمرکز سازید .
2-با تمرکز بر استعداد ، توانایی و امکانات خود نیروهای درونی تان را تقویت کنید .
3-نگوييد كه اي كاش زندگي بهتر از اين بود. بخواهيد كه خودتان بهتر از اين باشيد.
4-سعی کنید با تکرار کلمات امید بخش و دلگرم کننده روحیه خود را از هر لحاظ قوی تر سازید .
5-در پی هدفتان باشید و فکر تاثیر از جانب دیگران را از خود دور کنید .
6-از شکست هراسی به دل راه ندهید ، زیرا شکست آ غاز پیروزی است . به خاطر داشته باشيد که بعضي اوقات شکست ها و ناکامي ها خود برکت هستند.
7-انسان هاي داراي اعتماد به نفس تمايل به ريسك كردن دارند و كساني كه ريسك مي كنند اعتماد به نفس را در خود تقويت مي كنند.
8-تمركز كامل در راستاي تحقق رؤياهايتان شور و شوق شما را افزايش مي دهد و اعتماد به نفستان را بالا مي برد.
9-هر وقت به كسي لطفي مي كنيد اعتماد به نفس و عزت نفس شما به همان اندازه افزايش مي يابد
10- با ديگران با ملاحظه ، ادب و متانت رفتار كنيد تا ببينيد كه اعتماد به نفستان چطور بالا مي رود.
11--كاري كنيد كه ديگران احساس كنند انسان هاي ارزشمندي هستند. هر چه بيشتر در ديگران احساس ارزشمند بودن ايجاد كنيد خودتان هم بيشتر اين احساس را پيدا مي كنيد.
12- احساس تعهد كامل در روابطتان با ديگران، اعتماد به نفس و عزت نفس را در شما تقویت مي کند.
13-امید و ایمان را باور کنید و آن را شعار همیشه خویش سازید .
14-دائما به خود تلقین کنید که من می توانم راه حل هر مشکلی را پیدا کنم . پذيرش تمام عيار خود به عنوان يك انسان ارزشمند از عوامل حقيقي ايجاد اعتماد به نفس است.
15-برای رفع هر مشکل به مغزتان رجوع کنید واز آ ن کمک بخواهید .
16-همیشه در ردیف های جلو بنشینید . درردیف های جلو نشستن ، اعتماد به نفس ایجاد می کند . بی شک در ریف های جلو امکان آن که در معرض دید باشید را افزایش می دهد ، ولی یادتان باشد موفقیت به طور کل مترادف معروفیت و مشخص بودن است .
17-نگاه کردن به چشمان و چهره دیگران را تمرین کنید . افراد با استفاده از چشمانشان ،خود را تا حد زیادی به ما می شناسانند . معمولا کسی که نتواند به چشمان دیگران نگاه کند ، دو نوع بر داشت را القا می کند یا می گوید: ٌدر مقابل شما احساس ضعف و حقارت می کنم و از شما می ترسم ٌ و یا آن که با پرهیز از نگاه دیگری می گوید :ٌ احساس گناه می کنم ، کاری کرده ام یا به چیزی فکر کرده ام که نمی خواهم از آن آگاه شوید . می ترسم اگر نگاهم با نگاه شما تلاقی پیدا کند ، آن را از درونم بخوانید .
18- سرعت راه رفتنتان را بیست و پنج درصد تند تر کنید .روان شناسان معتقدند ، شلختگی ، لاقیدی و پرسه زدن ، ویژگی های آدمی است که نسبت به خودش ، کارش و مردم پیرامونش ، نگرش مثبتی ندارد . حال آن که آن ها بر این باورند که با تغییر دادن سرعت حرکت و حالت خود می توانیدنگرش خود را نیز عملا تغییر دهید . خوب دقت کنید ، متوجه می شوید که حرکات بدن ، نتیجه واکنش ذهن است حركاتتان بايد نشان دهنده اعتماد به نفستان باشد. راست بايستيد، سرتان را بالا نگه داريد و سرحال و شاد راه برويد. خواهيد ديد كه احساس وعملكرد بهتري خواهيد داشت.
در این زمینه سه نوع از آ دم ها با واکنش های مختلف وجود دارند :
الف : آدم های شدیدا واخورده و یا بی کس وکار ، آن ها فقط پرسه می زنند وبیکار می گردند ، زیرا از اعتماد به نفس پایینی برخوردارند .
ب: آدم های معمولی ، راه رفتنشان هم معمولی است .
ج: گروه سوم که از اعتماد به نفس بسیار بالائی بر خوردارند ، از آدم های معمولی تند تر راه می روند . از راه رفتنشان این طور بر می آ ید که گویی به جای مهمی می روند و یا کار مهمی دارند .
19- بلند ،جدی ، با قاطعیت و بدون ترس حرف زدن را تمرین کنید . در بر خورد با انواع اجتماعات افراد بسیاری هستند که با وجود سریع الانتقال بودن و داشتن استعداد بسیار ، خاموش گوشه ای می نشینند و توان شرکت در گفت و شنود ها را ندارند . این به آن معنا نیست که چنین افرادي نمی خواهند به گروه بپیوندند و یا بحث با دیگران را دوست ندارند ، بلکه علت سکوت آن ها در جمع این است که به خودشان می گویند ٌ احتمالا نظر من به هیچ دردی نمی خورد ، اگر حرف بزنم آ بروریزی می کنم ، سایر اعضا گروه ، حتما معلوماتشان از من بهتر است . نمی خواهم آن ها بفهمند که من چقدر بیسوادم . هر گز از این که فرد بی اطلاعی به نظر برسید نگران نباشید . زیرا این طور به نظر نخواهید رسید و فقط این مسئله نتیجه افکار خودتان است .
هر دفعه که این آ دمها ی ساکت ، فرصت حرف زدن را از دست می دهند ، بیش از پیش ، احساس زبونی و ناتوانی را در خود افزایش می دهند . ولی این قرار ها ، قرار هایی هستند که واقعا هیچ گاه به عمل نمی رسند . نکته مهم این است : هر دفعه که شخص به دلیل کم رویی یا خجالت کشیدن ، فرصتی را برای حرف زدن از دست می دهد ، مانند آن است که مقداری دیگر از زهر عدم اطمینان را سر کشیده باشد . به این ترتیب ، اعتماد به نفس او هر روز کمتر و کمتر می شود . فکر خود را بر این موضوع متمرکز کنید که باید به افراد دیگر بفهمانید که شما هم می توانید سخن بگویید ، این یک ویتامین تقویت اعتماد به نفس است . بلند تر سخن بگویید ، بر اطمینان خود بیشتر می افزایید و صحبت کردن در مرحله بعد آسان و آسانتر می شود . پس بلند و قاطع سخن بگویید تا اعتماد به نفس شما تقویت شود .
20- هنگام دست دادن جدی باشید . خوب دست دادن شما را فردی مصمم و قاطع نشان خواهد داد ، شل و وارفته دست ندهید . سعي کنيد در برقراري ارتباط با ديگران ابتکار عمل را به دست بگيريد.
21- در جمع نظر بدهید ، سعی کنید در تمام مجامع آزاد و داوطلبانه حرف بزنید و پیشنهاد هایی را عنوان کنید ، سئوالی مطرح کنید . در هر حال آ خرین شخصی نباشید که سخن میگوید . سعی کنید مهر سکوت را بشکنید و در رابطه با هر مسئله ای که طرح می شود اولین سخنران باشید . يادگيري صحبت كردن در جمع ، اعتماد به نفس شما را به ميزان بسيار زيادي افزايش مي دهد. اعتماد به نفس شما با اين مطلب كه تا چه حد احساس مي كنيد در تحول دنياي پيرامون خود مؤثريد رابطه مستقيم دارد. هر چه بيشتر بتوانيد بر ديگران تأثير بگذاريد آرامش و اعتماد به نفس بيشتري خواهيد يافت.
22- خندان باشید ، بیشتر افراد ادعا می کنند که گاه یک لبخند براستی سر حالشان کرده است . یک لبخند عالی ترین دارو برای کمبود اعتماد به نفس است .
23- هر عمل يا حرفي از جانب شما كه باعث بالا رفتن اعتماد به نفس در ديگران مي شود ، اعتماد به نفس خودتان را نيز بالا مي برد.
24- به دانش آ موزان بايد توسعه گردد که سعي کنند بانگاهي مثبت و مهربان به دنياي اطراف و انسان هاي دور و بر خود نگاه کنند ، به آن ها مهر بورزند و دوستشان بدارند ، زيرا خلقت همه ما زيبا و دوست داشتني است . در اين صورت ، هم در زندگي شخصي ، هم در کارها و امور اجتماعي موفق خواهند بود . اگر عادت داشته باشند که هميشه نقاط منفي رفتار خود و ديگران را تعبير و تفسير کنند ، نوعي احساس بد بيني و منفي گرايي در آنها بوجود مي آ يد و به مرور زمان حس اعتماد به نفس خود و ديگران را پايين آ ورده ، و امنيت رواني خود را تحت الشعاع قرار مي دهند
25-مربيان و والدين بايد به اين نکته توجه کنند که تنبيه آشکار ودر ميان ديگر دانش آ موزان گاهي اوقات باعث کاهش اعتماد به نفس دانش آ موزان مي شود حتي بزرگان دين سفارش کرده اند که در جمع ، از ديگران انتقاد نکنيد و عيوب آن ها را آشکاتر نسازيد . حتي فرزندان خود را در تنهايي تنبيه و در جمع تشويق کنيد تا قدرت روحي و اعتماد به نفس آ نان از بين نرود .
ادامه دارد ...
+ نوشته شده در پنجشنبه بیست و دوم شهریور 1386ساعت 10:18 توسط سید حسین عبداالله زاده
|
